Mochila Wayuu tas: deel 2

Mijn stukje over het starten met een Mochila Wayuu Tas maken wordt aardig gelezen. En daar ben ik niet zo blij mee.

Huh? Niet?

Nee. Want dat was mijn eerste enthousiaste poging om een tas te maken. Wist ik veel wat er allemaal bij zou komen kijken!

Inmiddels zijn we een kleine 2 maanden verder en heb ik immens veel geleerd over het mochila haken, de Wayuu tassen en het tapijthaken over het algemeen. Dit is wat je moet weten als je wil beginnen met tapijthaken en het haken van een Wayuu tas.

Tapijthaken

Een mochila Wayuu wordt gemaakt met een techniek die heet tapestry crochet of tapijthaken. Je haakt met 1 draad en diverse meeloopdraden (4 tot 6) zodat je onderweg kleuren kan wisselen. Het haakwerk wordt strammer en steviger waardoor het geschikt wordt voor onder andere tapijten en tassen. Er zijn 2 grote varianten binnen tapijthaken: het haken in beide lussen (klassiek tapijthaken) en het haken in de achterste lus (mochilatechniek). Bij het haken van een tas wordt liefst de mochilatechniek gebruikt omdat de steken veel rechter boven elkaar komen te zitten. Wel zo belangrijk als je een leuk patroon wil maken.

Tapijthaken is haken én weven én borduren tegelijk. Het is geen haakwerk voor mensen die snel geduld of aandacht verliezen, zo vertelt een vriendin die graag haakt maar van nature snel afgeleid is.

Mochila Wayuutas

Mochila is het Spaanse woord voor “rugzak”. De Wayuu zijn een inheems volk in het uiterste noorden van Colombia en Venezuela. Een deel van hun inkomen halen ze uit gehaakte souvenirs, waaronder de beroemde “mochila Wayuu” dus “rugtas van de Wayuu”. Wat wij maken hier op Nederlandse bodem mag je officieel geen mochila Wayuu noemen. Daarom wordt de term “mochila Wayuu look-a-like” ook wel gebruikt.

Bodem van de tas

De bodem van een mochila Wayuu tas is een platte cirkel. Maar niet echt. Hoewel de basis een platte cirkel is, kan door het gebruik van meeloopdraden, de verkeerde haaknaald of een te losse/te strakke haakstijl de platte bodem een stevige kom worden. Zowat elke haakster loopt hier tegenaan en raakt erdoor gefrustreerd. Hier is een tip: LAAT! LOS!

Als je diverse filmpjes bekijkt van de hakende Wayuu vrouwen en hun tassen, zie je dat hun bodems ook regelmatig bol staan. Bovendien zijn dit hun traditionele plunjezakken. Zodra je er iets instopt, zakt de bodem door. Altijd? Nee, maar het hoort er gewoon bij.

Tips voor een plattere bodem

Wil je toch een platte bodem dan zijn dit de tips die ik tot nu toe verzameld en geprobeerd heb:

Deze tips zijn slechts tips en zeker niet zaligmakend. Het is altijd een kwestie van proberen en je eigen gevoel volgen. Er zijn vast nog meer tips maar die heb ik zelf niet getest.

  • Haaknaald nummer 2 geeft een plattere bodem dan haaknaald nummer 2,5 of haaknaald 3. Gaat de bodem bol staan, probeer een kleinere haaknaald.
  • Introduceer je meeloopdraden één voor één. Hierdoor wordt je binnenste cirkel wat dunner, kan je wat steviger haken en wordt het centrum wat kleiner in omtrek. Combineer desnoods met een haaknaald 2 die je na de eerste 5 a 6 rondes vervangt door een 2,5.
  • Patronen worden meestal op 8 ‘beginvasten’ ontworpen. Lukt een vrij platte bodem niet met 8, probeer dan een keer 10 keer of 12 keer te meerderen. De meeste patronen kan je verdelen in 8 gelijke taartpunten omdat ze gebaseerd zijn op 8 keer meerderen. Door 10(12) keer te meerderen herhaal je 1(2) taartpunt(en). Daarbij begin je niet met 8 vasten maar met 5(6) vasten. Dit houdt in dat je niet één keer verdubbelt (van 8 naar 16 zoals het patroon aangeeft) maar twee keer (van 5(6) naar 10(12) en van 10(12) naar 20(24)). Dit verstoort je patroon niet. In theorie zou je hetzelfde kunnen toepassen op de 8 beginvasten (4 naar 8 naar 16) maar dat werkt niet lekker en het voordeel is minimaal. Let op dat je dan je zijkant moet herberekenen op meer of minder vasten.
  • Vergeet je meeloopdraden niet. Als je vrij los haakt en je meeloopdraden soepel laat meelopen, kan je cirkel gaan golven. De buitenste omtrek wordt te groot. Dit los je op door een vaste haakstijl te hanteren -niet voor iedereen makkelijk maar essentieel. Nog een trucje is om de 10 à 20 steken even aan je meeloopdraden te trekken. Dat doe je rustig en met beleid. Je merkt het meteen als je te hard trekt maar dat kan je gelijk corrigeren door met je vingers/hand de steken weer op hun plaats te wrijven.

Varianten

Er zijn meerdere varianten van een mochila Wayuu tas. De klassieke mochila Wayuu tas is een ronde tas met trekkoord en 1 draagband of schouderband. Meerdere schouderbanden of koorden kunnen maar hoeven niet. Je kan de tas voeren maar dat hoeft niet. Je kan extra zakjes en ritsen aanbrengen maar ook dat hoeft niet. Wees creatief, zou ik zeggen.
Een variant op Wayuu tas is de rugzak. Je maakt 2 draagbanden die je aan de achterkant bevestigd en eventueel een gehaakte klep over de bovenkant, precies zoals een rugzak.
De ronde bodem kan je vervangen door een ovale bodem. De zijkant van je tas wordt dan prominenter. Er is zelfs een patroon waarbij de basis een rechthoekige bodem is. Ook hier doe je gewoon wat je leuk vindt.

mochilwayuu4

De zijkant

De zijkant van een ronde tas bestaat dus niet maar we noemen het zo omdat “de opgaande rand die lang wordt waardoor je een koker krijgt” ook een mondvol is. De zijkant is simpelweg de cirkel van de bodem waarbij je stopt met meerderen. Door te stoppen gaat je werk automatisch omhoog. Dit merk je wellicht niet in de eerste ‘rechte ronde’. Een strakke overgang krijg je niet zomaar bij een Wayuu tas. Sommige haaksters haken naderhand een extra randje van halve vasten op de grens tussen bodem en zijkant om een visueel mooiere overgang te krijgen.

Het patroon van de zijkant is afhankelijk van de bodem, en omgekeerd. Je bodem stopt bij bijvoorbeeld 196 vasten. Een patroon dat je twee keer herhaalt (waardoor je een uitgesproken achter- en voorkant krijgt) moet dus 98 vasten zijn. Maar simpele patronen bestaan bijvoorbeeld uit 25 steken die je 8 keer herhaalt. Uiteraard op een bodem van 8 keer 25 is 200 steken. Je ervaring als haakster helpt je met uitreken met hoeveel vasten je moet eindigen om tot een correcte zijkant te komen. Soms zal je in de laatste ronde meerderen enkele extra meerderingen moeten maken. Geen zorgen, daar zie je verder niets van.

Net als bij de bodem is het belangrijk dat je je meeloopdraden strak houdt of trekt, maar met beleid. Anders wordt je tas een zandloper of krijgt ie een bolle buik. Is ook mooi maar als dat niet de bedoeling is, oeps.

Materialen – katoen

Vergeet wol. Tassen gemaakt van wol gaan zelden goed. Hoe zachter de wol, hoe moeilijker het wordt er een mooie kokervorm van te maken. Wol rekt ende trekt alle kanten uit. Mijn eerste 2 pogingen waren met wol en eindigden…kuch…in de grijze container.

Katoen is hét haakmateriaal voor een Wayuu tas. Welke soort is afhankelijk van je budget. Je kan katoen kopen bij de prijsvechters als Wibra en Zeeman, Kruidvat, Xenos en Action. Daar is niets mis mee. Zorg dat de dikte maximaal 3,5 is en let op de lengte per bolletje. Dit heeft invloed op hoeveel katoen je koopt. Via Drops Deals kan je online aardige kwaliteit bestellen voor een klein prijsje van 1 euro (met een kleine variatie) per bolletje. Voor wie mooi katoen wil, is Catania (bij diverse winkels te koop en online te bestellen) een aanrader. Het glanst mooi en werkt erg soepel. Scheepjes Cotton 8 wordt ook vaak gebruikt, evenals Phildar Coton 3 dat erg zacht is.

Hoeveel bolletjes heb je nodig? Gemiddeld 10 bolletjes van 50 gram met een looplengte van gemiddeld 125 meter. Daarmee maak je dan ook de schouderband en het trekkoord.

Materialen – overigen

mochilawayuu5Haaknaald. Haaknaald nummer 2 en 2,5 moeten zeker in je assortiment zitten. Je koopt ze bij handwerkwinkels maar ook Hema heeft een collectie goede haaknaalden. Wibrahaaknaalden kan ik uit ervaring afraden. Haaknaalden hoeven niet veel te kosten. Investeer één keer om er je leven lang plezier van te hebben.

Een kumihimoschijf. Als je een trekkoord wil maken is een kumihimoschijf eigenlijk onontbeerlijk. Deze kan je zelf maken maar ze zijn voor weinig geld (tussen 1 en 4 euro) te krijgen bij de prijsvechters (niet altijd en overal) en online. Er bestaan diverse instructievideo’s en handleidingen hoe je deze schijf gebruikt. De basis is vrij simpel en het resultaat verbluffend mooi.

Over de schouderband/draagband

Er zijn drie manier om een schouderband te maken: haken, weven en een techniek die ply split braiding heet. Die laatste techniek is het mooiste maar vraagt extra werkmateriaal. Aangezien ik deze techniek nog nooit gebruikt heb, verwijs ik naar Google, Youtube en tutorials zoals die van Rianne. Wie op Facebook zit, vindt heel veel info in de Nederlandse groep Ply Split Braiding. Weven op bijvoorbeeld een inkle loom is ook een techniek. Eentje die ook extra werkmateriaal vereist en waarvoor ik wederom naar Google en Youtube moet wijzen. En de Facebookmensen kunnen dan weer terecht bij de groep Bandweven/Dutch Inkle Weavers.

Haken is het makkelijkste om een schouderband te maken mits je een paar simpele regels volgt. Haak je eerste rij lussen vrij strak, maar niet te strak. Anders zal je schouderband in een regenboog gaan staan. Een alternatief is je meeloopdraden als basis gebruiken. Het nadeel hiervan is dat je aan één kant een mooie afgeronde kant krijgt en aan de andere kant een rij vasten. Vergeet trouwens je meeloopdraden niet! Voor een stevige schouderband heb je er minstens 2 nodig, ook al gebruik je de kleuren niet.

Een schouderband is eigenlijk een heeeeel laaaaaange rechthoek. Je haakt dus niet in een spiraal. Maar je haakt ook niet heen en weer zoals bij een sprei of een doekje. Je begint rechts (voor rechtshandigen) en haakt naar links, volgens het patroon. Dan knip je je draden af en begint opnieuw aan de rechterkant. Zo krijg je een mooie voorkant en een iets minder mooie achterkant. Hoe meer ervaring je hierin krijgt trouwens, hoe fraaier ook de achterkant van de schouderband wordt.

Uiteraard kan je ook gewoon creatief zijn en een schouderband (of trekkoord) maken of laten maken van leer, stof, bamboe, noem maar op. Zelfs de hengsels van versleten schoudertassen kan je hergebruiken.

Hulp nodig?

Als je op Facebook zit, surf dan naar Mochila Kennisbank. Je vindt er enkele bijzondere gratis patronen én uitgebreide instructies over het haken van een mochila Wayuu tas haken, evenals links en info naar andere, gerelateerde groepen. Er zijn uiteraard nog andere groepen zoals Mochila Patronen maar deze zijn strikter in hun regels en beperkt in hun visie.

Fotomomentje

En om te eindigen mijn tassenevolutie in foto’s. 🙂

De tweede poging. Met wol. De eerste poging (ook met wol) staat in de eerste blogpost en is -net als deze poging trouwens- op een vuilnisbelt beland. Wol is goed om de techniek van kleur wisselen te leren maar voor de rest gedoemd te mislukken. Het gratis patroon is Winter van Manon van der Hoorn – Crafts by Manon.

mochilawayuu1

Mijn derde poging en eerste gelukte tas. Ik gebruikte restjes katoen en dat werkte veel beter. Ik kon alle technieken testen. Helaas bleef er voor de schouderband weinig katoen over en voor het trekkoord…ehhh…niets. Oeps. Het patroon is wederom “Winter” van Manon van der Hoorn.

mochilawayuu2

Bij beide bovenstaande tassen hield ik koppig vol NIET in een spiraal te haken omdat ik de overgang van kleuren dan zo lelijk vond. Maar om nou van een succes te spreken……

Tweede tas. Mijn eerste geheel geslaagde tas. Het katoen kocht ik van een kennis. Aan het einde van de tas kwam ik er pas achter dat het lichtblauw niet genoeg was. Helaas niet meer bij te krijgen. Dus improviseren met groen, alsof de giraffe onder een bladerdak vandaan kijkt.
De giraffentas heb ik helemaal zelf ontworpen. Je kan het patroon (zijkant en bodem) gratis downloaden in “Mochila Wayuu: gratis patronen”.

mochilawayuu3

Bovenstaand artikel is mijn eerste geslaagde poging tot het maken van een mochila Wayuu look-a-like en wat ik daarbij geleerd heb.

Hoe mijn eerste poging ging kan je lezen in "Mochila Wayuu tas".

Ik maak zelf patronen die je kan vinden in "Mochila Wayuu: gratis patronen".

De tassen die ik inmiddels al gemaakt heb, al dan niet in opdracht, vind je in "Mijn eigen mochila Wayuu tassen".

Nu, een jaar later, ben ik een eigen Facebookgroep gestart: Mochila Kennisbank. Hierin vind je in begrijpelijke taal alles uitgelegd van de techniek, met diverse tips en trucs die je elders niet krijgt.
ACVG

ACVG

Hallo lezer die mij volgde naar het einde van deze blogpost! Ik ben benieuwd wat je ervan vindt. Je kan hier slechts binnen 20 dagen reageren. Daarna nog vragen of opmerkingen? Klik op Contact! 😀
ACVG

Latest posts by ACVG (see all)